Bwdhaeth Lefel UG - gwegogledd.cymru

Bwdhaeth Lefel UG - gwegogledd.cymru

Cristnogaeth TGAU Uned 1: Rhan A Arferion Enw: 1 Cynnwys yr uned:Eglwys Amrywiaeth Cristnogaeth: Catholig, Anglicanaidd, Yr Eglwys yng Nghymru, eglwysi anghydffurfiol a chapeli Rl yr eglwys leol Nodweddion amrywiol eglwysi a chapeli ac amrywiaeth arferion addoli. Pwysigrwydd gweddi, cymunol a phreifat (Mathew 6:5-13, Mathew 18:20) Swyddogaethau cymdeithasol a chymunedol eglwysi, enghreifftiau yng Nghymru: banciau bwyd, gwaith Byddin yr Iachawdwriaeth, gwaith Shelter Cymru Grwpiau Cristnogol yn gweithio ar ran Cyfiawnder cymdeithasol, Cymodi, deialog rhyng-ffydd e.e. Cyngor Rhyng-ffydd Cymru, Cyngor Eglwysir Byd, Fforwm Cristnogion - Mwslimiaid, Cyngor Cristnogion ac Iddewon Erlid Cristnogion yn y byd modern (Mathew 10:22) 2 Cristnogaeth Cychwynnodd Cristnogaeth tua 35 o.c a lledaenodd yn raddol nes bod erbyn heddiw, Gristnogion ym mhob gwlad drwyr byd. Dawr gair Cristnogaeth o enw Iesu Grist, gr a dreuliodd rai

blynyddoedd yn pregethu neges Duw cyn iddo gael ei groeshoelio. Fel y lledaenai Cristnogaeth, datblygodd mewn gwahanol ffyrdd, ac erbyn heddiw ceir tair prif gangen, a channoedd o fan ganghennau. Y tair prif gangen ydi: Yr Eglwys Gatholig Yr Eglwys Uniongred (Eglwysi Uniongred Groeg ac Eglwys Uniongred Rwsia) Yr Eglwys Brotestanaidd (Anglicaniaid, Presbyteriaid, Methodistiaid, Bedyddwyr) Mae llawer o grefyddau newydd yr ugeinfed ganrif hefyd au gwreiddiau mewn Cristnogaeth gan eu bod yn dilyn dysgeidiaeth Gristnogol y Beibl. Cristnogion a Chymru Mae eglwysi a chapeli ym mhob dinas, tref a phentref yng Nghymru yn perthyn ir amrywiol enwadau. 3 Amrywiaeth Cristnogaeth Mae hanes Cristnogaeth wedi bod yn un o ehangu a rhwygiadau. Mae'r grefydd cael ei arfer gan 2.4 biliwn o bobl traean o boblogaeth y byd mewn 197 o'r 232 o wledydd y ddaear. Yn y cyfrifiad diwethaf i gael ei gynnal yn y Deyrnas Unedig yn 2011, gwelwyd bod 59.3% o boblogaeth Cymru a Lloegr yn dweud eu bod yn Gristnogion. Nid oedd y rhif lawer yn wahanol i Gymru yn unig, sef, 57.6%. Digwyddodd gwahanu mawr yn yr Eglwys yn yr unfed ganrif ar ddeg (y Sgism Fawr), rhwng yr Eglwysi sy'n cael eu galw heddiw yn Eglwysi Uniongred y Dwyrain a'r Eglwys Gatholig. Unwaith eto, yn yr unfed ganrif ar bymtheg, roedd anghydweld o fewn yr Eglwys Gatholig a arweiniodd at sylfaenu yr Eglwys Brotestanaidd a

dorrodd i ffwrdd oddi wrth yr Eglwys Gatholig Rufeinig (Y Diwygiad Protestannaidd). Cafodd yr Eglwys Gatholig yng Nghymru a Lloegr ei galw yn Eglwys Lloegr. Yn ystod y Diwygiad Protestanaidd, gwrthwynebodd y Brenin Harri'r VIII awdurdod y Pab a cymerodd arweinyddiaeth dros Eglwys Lloegr. Wrth ir Ymerodraeth Brydeinig ledaenu i wledydd ar draws y byd, mi wnaeth yr Eglwysi a ffurfiwyd yn y gwledydd hynny sefydlu eu hunain ar fodel Eglwys Lloegr. Daethant at ei gilydd fel cymuned o Eglwysi a elwir yn Gymundeb Anglicanaidd. Gelwir yr Eglwys Anglicanaidd yng Nghymru yn Eglwys yng Nghymru. Tra bod gan Eglwys Lloegr dal gysylltiadau agos gyda llywodraeth Prydain fel Eglwys sefydledig yn Lloegr, torrodd yr Eglwys yng Nghymru ei gysylltiadau yn 1920 a chafodd ei datgysylltu. Mae Eglwysi Protestanaidd sy'n gwrthod cydymffurfio neu gytuno dysgeidiaeth ac arferion yr Eglwys Anglicaniadd yn cael eu hadnabod fel eglwysi Anghydffurfiol. Roedd anfodlonrwydd gyda Eglwys Lloegr yng Nghymru yn yr 18fed a'r 19eg ganrif wedi arwain at dwf grwpiau anghydffurfiol, yn cynnwys Methodistiaid, Bedyddwyr ac Annibynwyr. Mae'r gwahanol grwpiau a changhennau yr Eglwys Gristnogol yn cael eu galwn enwadau. 4 Yr Eglwys Gatholig Rufeinig Mae tua hanner holl Gristnogion yn y byd yn perthyn i'r Eglwys Gatholig. Maer Eglwys Gatholig yn cael ei arwain gan y Pab. Mae'r Eglwys Gatholig yn dysgu fod y Pab wedi cael awdurdod arbennig sy'n dod gan Iesu ei hun. Mae addoliad yr Eglwys Gatholig yn tueddu i fod yn ffurfiol ac yn ddefodol. Gelwir arweinwyr lleol yn offeiriaid; ni chaniateir iddynt briodi, ac ni all merched fod yn offeiriaid.

Yr Eglwys Anglicanaidd Maer Cymundeb Anglicanaidd yn sefydliad o Eglwysi o lawer gwahanol genhedloedd sydd mewn rhyw ffordd yn gysylltiedig Eglwys Lloegr. Nid yw'r Eglwys Anglicanaidd yn cydnabod awdurdod y Pab ac Archesgob Caergaint ydir pennaeth. Mae'n caniatu cryn dipyn o ryddid cred, dehongli ac ymarfer, felly mae amrywiaeth eang o safbwyntiau a ffyrdd o addoli. Mae'r rhan fwyaf Eglwysi Anglicanaidd yn caniatu i ferched ddod yn offeiriaid, ond nid pob un ohonynt. Mae arweinwyr lleol yn cael eu galw'n ficeriaid. Mae Offeiriaid, dynion neu ferched yn cael priodi. Yr Eglwys yng Nghymru Yr Eglwys yng Nghymru ydir Eglwys Anglicanaidd yng Nghymru. Mae ganddi yr un ystod o amrywiaeth ar Eglwysi Anglicanaidd. Caiff ei harwain gan Archesgob Cymru, sydd hefyd yn un o esgobion yr Eglwys, ac amcangyfrifir bod tua 84,000 o aelodau. Eglwysi Anghydffurfiol a Chapeli Eglwysi Anghydffurfiol yw'r Eglwysi Protestanaidd a wnaeth rannu oddi wrth yr Eglwys Gatholig, ac hefyd a wrthododd gydymffurfio a dysgeidiaeth yr Eglwys Anglicanaidd. Mae nifer ohonynt yn cael eu cynrychioli yng Nghymru. Dechreuodd Anghydffurfiaeth yn y 18fed ganrif pan roedd Anglicaniaid Cymreig yn anhapus bod gan Eglwys Lloegr yng Nghymru cyn lleied o esgobion Cymreig a gweinidogion. Y tri prif grp Anghydffurfiol mwyaf yng Nghymru ydi Undeb yr Annibynwyr Cymraeg, Eglwys y Bedyddwyr ac Eglwys y Methodistiaid Calfinaidd, neu Eglwys Bresbyteraidd Cymru. Gall dynion a merched fod yn weinidogion yn yr Eglwysi Anghydffurfiol Cymreig, a gallant briodi. Er bod gwahaniaethau, maer Eglwysi i gyd yn ystyried awdurdod y Beibl i fod yn brif egwyddor craidd. Mae nifer o adeiladau Eglwys Anghydffurfiol yn cael eu galwn gapeli. Mewn sawl enwad anghydffurfiol, yn enwedig y rhai lle mae addoli yn cael ei gynnal yn Gymraeg, yn aml gelwir yr adeilad yn Capel er mwyn gwahaniaethu

5 oddi wrth yr Eglwys Anglicanaidd yng Nghymru. Catholig _____________________________________________ _____________________________________________ _____________________________________________ _____________________________________________ Anglicanaidd _____________________________________________ _____________________________________________ _____________________________________________ _____________________________________________ Yr Eglwys yng Nghymru _____________________________________________ _____________________________________________ _____________________________________________ _____________________________________________ Eglwysi Anghydffurfiol a chapeli _____________________________________________ _____________________________________________ _____________________________________________ _____________________________________________ http://www.bbc.co.uk/religion/religions/christianity/catholic/catholic_1.shtml 6 Yn bennaf, man addoli ydi Eglwys, ond er mwyn gweithredu gwerthoedd Iesu Grist fel yi gwelir yn yr Efengylau, mae Eglwysi yn gallu estyn allan ir cymunedau mewn amrywiol ffyrdd. Mae rhai gwasanaethau syn cael eu darparu yn yr Eglwysi o natur

crefyddol, efallai yn nodi cerrig milltir pwysig i unigolion a theuluoedd. Mae gwasanaethau megis bedydd, conffirmasiwn, priodasau ac angladdau yn cael eu cynnal mewn eglwys. Mae gan nifer o eglwysi neuadd eglwys ble cynhelir nifer o weithgareddau gan gynnwys:Paned ar ol gwasanaeth boreol y Sul Pryd o fwyd wythnosol ir di-gartref Banciau bwyd Bore coffi ir henoed Clybiau ieuenctid Cyfarfodydd undeb y mamau Meithrinfa i famau ifanc au plant Ffeiriau i godi arian Brownies, Guides Clybiau ymarfer corff/ grwpiau colli pwysau Partion Nadolig ir henoed Partion pen-blwydd canolfannau cymunedol/teuluol Cysgod pan fydd argyfyngau Tasg: Gwefan EDUQUAS digital resources Christianity The Church and the local community. Ydir gweithgareddau yn grefyddol neun gymdeithasol? 7 Digwyddiadaur Eglwys Ebeneser Dydd Sul O dan ofal ein Gweinidog Gwasanaeth Ysgol Sul yn y bore 10.30 y.b Bydd band yn ymarfer am 9.45 y.b cyn y gwasanaeth Gwasanaeth y prynhawn am 3 or gloch.

Dydd Llun Hwyl yr Hwyr. 6 or gloch yng ngapel y Groes. I blant 6-11 oed. Dydd Mawrth Cyfarfod y Chwiorydd. Ebeneser 2 y.p. Sgwrs ac arddangosfa o waith crefft gan Mrs. Gwyneth Roberts, Llanelwy Dydd Mercher Clwb Cinio yng Nghapel y Groes yn ystod tymor ysgol 2 y.p. Sgyrsiau Hanes Cymru Dydd Iau Grp ysgrifennu creadigol Llyfrgell Dinbych 6-9 y.h. Merched y Wawr Cinio Gwyl Ddewi yng ngwestyr Oriel. Dydd Sul O dan ofal ein Gweinidog. Gwasanaeth bore 10.30 y. b. Ni chynhelir Ysgol Sul yn ystod gwyliaur ysgol, ond mae croeso ir plant ar ieuenctid ddod ir gwasanaeth. Gwasanaeth y Pnawn am 3 or gloch Rhaghysbysiad Nos Fawrth Ynyd Noson crempog am 6 yr hwyr yng nghapel Ebeneser plant 1 oedolion 3 yr elw at Ward y Plant Ysbyty Glan Clwyd 8 a) Chi ydy'r golau sydd yn y byd. Mae'n amhosib cuddio dinas sydd wedi'i hadeiladu ar ben bryn. 15 A does neb yn goleuo lamp i'w gosod o dan fowlen! Na, dych chi'n gosod lamp ar fwrdd er mwyn iddi roi golau i bawb yn y t. 16Dyna sut dylai'ch golau chi ddisgleirio, er mwyn i bobl foli'ch Tad yn y nefoedd wrth weld y

pethau da chi'n eu gwneud. 14 b) Trafodwch sut maer dyfyniad o Efengyl Mathew 5:14-16 yn berthnasol i rai or gweithgareddau syn cael eu cynnal yn y capeli ar eglwysi. c) Dewiswch bum gweithgaredd gwahanol syn cael eu cynnal gan eglwysi (er enghraifft bore coffi ir henoed). Ar gyfer pob un, amlinellwch sut maent yn gwasanaethur gymuned. Gweithgaredd Gwasanaethur gymuned 9 Ateb cwestiwn arholiad: Dyma enghriafft o gwestiwn 5 marc mewn papur arholiad TGAU Disgrifiwch rl yr eglwys yn ei chymuned leol [5] Yn eich ateb, gallwch gynnwys y canlynol: I gredinwyr maen lle i addoli Maen darparu brawdoliaeth Gweithgareddau i blant/addysgu plant drwyr Ysgol Sul Clwb Ieuenctid, Ti a Fi, clwb cinio Pensiynwyr, Banc Bwyd ac ati Cynnal grwpiau ieuenctid cymunedol, e.e. Sgowtiaid, Geidiau Arweiniad moesol ac ysbrydol Lle i ddathlu defodau newid byd/sacramentau a/neu wyliau Cefnogi achosion cymunedol Gall yr offeiriad/gweinidog fod yn llais ar gyfer y gymuned Ffocws i weithgareddau elusennol a chysylltiad ag ysgolion. Cofiwch y bydd rhaid i chi ateb mewn brawddegau llawn!

Ateb Band 3 dyma sydd ei angen ar gyfer cael 5 marc: Disgrifiad rhagorol, dealladwy yn dangos ymwybyddiaeth a dealltwriaeth o syniad, credo, arfer, dysgeidiaeth neu gysyniad crefyddol. Yn defnyddio amrediad o iaith a thermau crefyddol/arbenigol priodol a ffynonellau o ddoethineb ac awdurdod, yn eang, cywir a phriodol. (4-5 marc) Tasg Estynedig Maen rhaid i chi fynd ir eglwys er mwyn bod yn Gristion Edrychwch ar y dasg ar wefan EDUQUAS (Digital resources) a phenderfynwch os ydir datganiadau o blaid neu yn erbyn y datganiad. 10 Gwylio True Tube: Holy Cribs Anglican Church https://www.truetube.co.uk/film/holy-cribs-anglican-church http://request.org.uk/people/places/a-tour-of-a-welsh-chapel-english -and-cymraeg/ Pam addoli mewn adeiladau arbennig? Pam mae Cristnogion am addoli mewn capel neu eglwys? Dyma rai or atebion. Mae addolin golygu rhoi gwerth i ac mae pob crefydd am addoli Duw. Mae addoli mewn adeilad arbennig yn golygu bod: -awyrgylch arbennig yno -synnwyr bod Duw yn bresennol -canolbwynt i weddau. Mae cyfle i addoli gydag eraill a datblygu synnwyr o gymuned. Gall aelodau teulu addoli gydai gilydd.

Maen fan a ddefnyddir i ddathlu digwyddiadau bywyd, fel geni, priodi a marw. Maen cynnig cyfleoedd i roi dysgeidiaeth grefyddol mewn pregethau. Maen rhoi cyfle i bobl ganu ac addoli mewn ffyrdd amrywiol, yn hytrach na dim ond gweddo. Gall arteffactau yn yr adeilad helpur weithred o addoli. Maen draddodiad crefyddol. Mae adeiladau crefyddol yn aml yn drawiadol iawn. Pa symbolau sydd iw gweld yn y llun hwn? 11 Mae adeiladau sanctaidd yn nodwedd allweddol mewn unrhyw draddodiad crefyddol. Pam, yn eich barn chi? Beth sydd mor arbennig am adeilad sanctaidd? Beth sydd ynddyn nhw syn gwneud iddyn nhw gyflawniu pwrpas? Beth syn creu awyrgylch addas i addoli mewn lle? Mae mannau addoli wediu cynllunio i weddu iw pwrpas. Yn aml maen nhwn lleoedd tawel lle mae credinwyr wediu hamgylchynu gan arteffactau, delweddau a gwrthrychau syn gysylltiedig u crefydd. Efallai bydd aroglau yn yr adeilad syn helpu addoli neu synau, hyd yn oed, fel cerddoriaeth, syn gyfarwydd i addolwyr. Maen bwysig iawn bod man sanctaidd yn creu awyrgylch addas i addoli gan mai dyma brif bwrpas adeilad felly. Cyflwyniad PP Gwers Nodweddion Eglwys (clicio ar y cyflwyniad)

Dodref n yr Eglwys 1. Adolygur wers ddiwethaf . 2. Edrych ar y dodref n (f urniture) mewn Eglwys au pwysigrwydd. 12 Yr Eitem Pwrpas yr Eitem Darllenfa Pulpud Bedyddfaen Allor Eisteddle 13 Dulliau Addoli Mae addoli yn fynegiant o fawl i Dduw. Mae addoliad ai bwysigrwydd yn cael fynegin aml yn y Beibl. Yn y Deg Gorchymyn, maen dweud i gadwr Saboth yn sanctaidd mae hyn wedi cael ei ddehongli fel gorchymyn i addoli Duw. Ceir gwahanol ffurf ar addoli a gwahanol draddodiadau Cristnogol yn addoli mewn gwahanol ddulliau.

Dulliau addoli: Addoliad Litwrgaidd dyma pryd mae addolwyr yn dilyn strwythur caeth, sydd mwy neu lai yr un peth bob tro. Enghraifft o hyn ydi gwasanaeth yr Ewcharist. Addoliad anffurfiol does dim strwythur bendant ac yn llawer mwy ar hap nar un litwrgaidd. Maer gwasanaethau mewn enwadau efengylaidd yn aml yn fwy anffurfiol nac addoliad traddodiadol. Addolin unigol mi fydd addoliad unigol yn cymryd lle yn ychwanegol i addoli ar y cyd mewn eglwysi. Mae Cristnogion yn credu ei fod yn bwysig ffurfio perthynas bersonol efo Duw, ac mae addolin unigol yn aml yn rhan o hyn. Nid yw pob addoliad yn cynnwys gweddo neu wrando ar bregeth. I rai enwadau fel Byddin yr Iachawdwriaeth, mae cerddoriaeth yn rhan ganolog or addoliad a chanu emynau cynulleidfaol yn bwysig yn yr addoliad. 14 Addoliad Litwrgaidd Math o addoliad syn dilyn patrwm pendant ydi addoliad Litwrgaidd, sydd wedi sefydlu arferion fel rhan o addoliad eglwys. Gall hyn fod yn set arbennig o weddiau, neu ddefnydd o lyfr gosod. Maer mwyafrif o enwadau yn cynnwys Gweddir Arglwydd yn eu gwasanaethau, ac oherwydd ei wreiddiau Beiblaidd, mae ganddi arwyddocad arbennig i bob enwad Protestanaidd. Mae gan y mwyafrif o Eglwysi Cristnogol rhyw ffurf ar addoliad Litwrgaidd. Enghraifft da ydir Ewcharist/ Cymun Bendigaid. Yn yr Eglwys Gatholig mi fyddai gwasanaeth Ewcharist yn cynnwys:Litwrgir Gair: mae hyn yn cynnwys darlleniadau or Beibl, pregeth, cyffesiad cyhoeddus o ffydd a gweddau eiriolaeth ( ir rhai mewn angen) Litwrgir Ewcharist: yn y rhan yma or gwasanaeth maer allor yn cael ei baratoi efor bara a gwin. Mae gweddir Ewcharist a Gweddir Arglwydd yn cael

ei adrodd ac mae pobl yn rhannur bara ar gwin. Maer gwasanaeth yn gorffen gyda bendith gan yr offeiriad. Addoliad anffurfiol Mae nifer o eglwysi wedi symud i ffwrdd o addoliad litwrgaidd ac yn cymryd agwedd mwy anffurfiol, heb strwythur pendant. Mewn rhai enwadau ble mae addoliad anffurfiol yn fwy cyffredin, byddain anodd adnabod unrhyw strwythur pendant neu litwrgi o gwbl. Mae agwedd efengylaidd a charismatig wedi pellhau ei hun oddi wrth arferion Protestannaidd traddodiadol. Maent yn pwysleisio pwysigrwydd yr Ysbryd Glan a gweithred ar hap (spontaneous), ac mae hyn yn cael ei ddangos yn y gwasanaethau addoli a gweddo. Er bod yr addoliad anffurfiol yma yn ymddangos yn fodern, maen debyg ir math o addoliad oedd yn cael ei gynnig gan Gristnogion yn negawdau cyntaf yr Eglwys cyn i arferion a thraddodiadau gael eu sefydlu. Mae rhai mudiadau Cristnogol wedi symud i ffwrdd o adeilad yr eglwys fel man cynnal addoliad. Yn hytrach, maent yn pwysleisior gallu i addoli unrhyw le ble mae Cristnogion yn cyfarfod. Eto, mae hyn yn debyg i addoliad yr eglwys gynnar. Addoliad Unigol Mae nifer o Gristnogion yn credu bod perthynas bersonol efo Duw yn bosibl ac yn bwysig, felly mae addoliad unigol yn bwysig iddynt. Yn draddodiadol, roedd addoliad i weld yn broses ffurfiol a ddylai gymryd lle ble roedd Cristnogion yn ymgynnull ar amser penodol, mewn lle arbennig (capeli/eglwysi). Dyma addoliad ar y cyd a dyma sydd wir yn gwneud eglwys. Ond, fel newidiodd cymdeithas dros y canrifoedd a rhoi mwy o gyfrifoldebau a rhyddid i unigolion, felly maer syniad o addoliad preifat wedi ennill ei dir. 15 Pwysigrwydd gweddi, ar y cyd a phreifat Roedd gweddi yn hynod o bwysig ym mywyd Iesu. Mae Cristnogion heddiw yn credu ei fod yn rhan hanfodol ou ffydd. Dywedodd Iesu yn Efengyl Ioan 4:23

Ond mae'r amser yn dod, ac mae yma'n barod, pan fydd Ysbryd Duw yn galluogi pobl i addoli Duw fel y mae mewn gwirionedd. Pobl sy'n ei addoli fel hyn sydd gan Dduw eisiau. 23 Mae Iesu yn dweud y dylai Cristnogion addoli Duw yn yr ysbryd ar gwirionedd. I Gristnogion, golyga hyn na ddylai addoliad fod yn arwynebol, ond y dylent addoli Duw gydai holl feddwl, gweithred a geiriau. Mae addoli yn cynnwys gweddo, ac mae gweddo yn ymwneud a datblygu perthynas arbennig gyda Duw. Mae gweddo gyda sawl pwrpas ac fei ceir mewn sawl ffurf gwahanol o fewn enwadau Cristnogol. Y mathau pwysicaf o weddo ydi:Mawrygu/mawredd cariad a pharch dwfn at Duw Cyffesiad datganiad o ffydd drwy weddi Myfyrdod myfyrio Edifeirwch dweud sori Moli rhoi mawl, gall hyn gynnwys canu emynau Diolchgarwch dweud diolch yn fawr Deisyfiad gofyn am rhywbeth Mae pobl yn gyfarwydd ar syniad o rywun yn eistedd neu benlinio ar ben eu hunain mewn eglwys, yn ddwfn yn eu meddyliau ac wedii amgylchynu a thawelwch. Efallai bod llawer mwy o bobl, gan gynnwys rhai heb ffydd yn gyfarwydd ar adegau anodd i deimlor angen i ddweud gweddi dawel, yn aml oherwydd synnwyr o anobaith. 16 Mae addolwyr yn eu ffordd eu hunain yn siarad efo Duw, ac mae gweddi yn ffordd sydd gan Gristnogion o gyfathrebu efo Duw. I rai, mae nhw wir yn teimlo eu bod yn siarad efo Duw, ac i eraill maen

ffordd o gyfathrebu syn fwy cyfriniol (mysterious). Dysgodd Iesu y disgyblion cynnar i weddio, gan eu hannog i weddio ar Dduw fel y Tad, ac mae hyn yn awgrymu fod gweddi i fod yn rhywbeth iw ddysgu. A pheidiwch gweddo fel y rhai sy'n gwneud sioe o'u crefydd. Maen nhw wrth eu boddau pan mae pobl yn edrych arnyn nhw yn codi i weddo yn y synagogau neu ar strydoedd prysur. Credwch chi fi, dyna'r unig wobr gn nhw! 6 Pan fyddi di'n gweddo, dos i ystafell o'r golwg, cau y drws, a gweddo ar dy Dad sydd yno gyda ti er dy fod ddim yn ei weld. Wedyn bydd dy Dad, sy'n gweld pob cyfrinach, yn rhoi dy wobr i ti. 7 A phan fyddwch chi'n gweddo, peidiwch mwydro ymlaen yn ddiddiwedd fel mae'r paganiaid yn gwneud. Maen nhw'n meddwl y bydd Duw yn gwrando am eu bod yn gweddo mor hir. 8 Peidiwch chi bod fel yna. Mae'ch Tad chi'n gwybod yn union beth sydd ei angen arnoch chi cyn i chi ddweud gair. Mathew 6:5-8 I brotestaniaid, mae gweddo'n unigol yn holl bwysig. Maent yn credu fod gan bob Cristion fynediad uniongyrchol at Dduw drwy Iesu Grist, does dim angen iddyn nhw fynd trwy offeiriaid. Mae gweddi yn ffactor arwyddocaol syn gwneud ffydd yn rhywbeth hollol bersonol. Mae nifer yn gweddo efoi gilydd, ond mae amryw yn dewis cael cefnogaeth ysbrydol drwy weddo efoi gilydd. Maent yn credu eu bod yn dilyn cyfarwyddiadau Crist ei hun, a oedd yn hybu ei ddilynwyr i weddo efoi gilydd. 17 Dyma weddi pwysicaf i Gristnogion. Dyma eiriau uniongyrchol Iesu iw ddisgyblion pan ofynnwyd iddo eu dysgu i weddio. Ein Tad, yr hwn wyt yn y nefoedd, sancteiddier dy enw.

Deled dy deyrnas. Gwneler dy ewyllys, megis yn y nef, felly ar y ddaear hefyd. Dyro i ni heddiw ein bara beunyddiol. A maddau i ni ein dyledion, fel y maddeuwn ninnau i'n dyledwyr. Ac nac arwain ni i brofedigaeth, eithr gwared ni rhag drwg. Canys eiddot ti yw'r deyrnas, a'r nerth, a'r gogoniant yn oes oesoedd. Amen. (Tasg Digidol: EDUQUAS Digital Resources - Christianity Practices- Lords Prayer) Darllenwch Weddir Arglwydd. Esboniwch, gan ddefnyddio dyfyniadau os oes angen, tri peth gwahanol maen ddweud wrth Gristnogion am Duw. ____________________________________________________________________ __________________________________________ ____________________________________________________________________ __________________________________________ 18 _______________________________________________________ 1. Beth ydi ystyr addoliad? _______________________________________________________ _______________________________________________________ _______________________________________________________ _______________________________________________________ 2. Yn y tabl isod, rhowch ddiffiniad or gwahanol fathau o weddau.

Mawrygu Cyffesiad Myfyrdod Edifeirwch Moli Diolchgarwch Deisyfiad 19 Ar l ail gl, mae amddiffynwr Hindwaidd Bali Unedig, blaenwr Cristnogol a saethwr Mwslimaidd yn dathlu drwy berfformio gweddi eu hunain. Beth maer llun yma yn ei gyfleu i chi? 20 3. Ailgrewch y diagram isod, dadansoddwch y gwahanol fathau o addoli. Ar gyfer pob un, rhowch ddiffiniad/disgrifiad, ac awgrymwch y manteision ar anfanteision. Anfanteision Dyma pan mae... Dyma pan mae... Unigol

Litwrgaid d Math o addoliad Manteision Gweddi Dyma pan mae... 4. Pam bod Gweddir Arglwydd mor bwysig i Gristnogion? 21 Beth yw gweddi? Gwahanol ffuriau o weddio Gweddau Gosod (set) Mae gweddau gosod yn caniatu ir addolwyr ddeall ac ail-adrodd gweddau sydd efo ystyr arwyddocaol iddynt. Pan mae Cristnogion yn adrodd Gweddir Arglwydd gydag eraill, mae eu llais unigol yn dod yn lais cymunedol. Fel disgyblion Iesu, mae nifer o bobl yn teimlo bod gweddau gosod yn hynod ddefnyddiol. Maent yn rhan or traddodiad ac arferion addoli syn mynd nol gannoedd o flynyddoedd. Yn wreiddiol adroddwyd y gweddau ar lafar cyn

eu hysgrifennu, fel y gellid eu hailadrodd au defnyddio gan fwy nag un person. Gweddau anffurfiol Nid yw rhai Cristnogion yn hoffi gweddau ffurfiol, felly maent wedi mabwysiadu llais anffurfiol yn eu gweddau, gan siarad efo Duw mewn iaith pob dydd. Sut maer Crynwyr yn addoli? Mae gweddau anffurfiol yn tueddu i fod yn breifat ac yn cynnwys mwy na dim ond cyfathrebu efo Duw. Gall gynnwys myfyrdod ac maer Crynwyr yn syml yn gwerthfawrogi bod ym mhresenoldeb Duw. Nid yw gwasanaeth y Crynwyr yn cynnwys gweddau gosod, yn hytrach maent yn eistedd mewn tawelwch a llonyddwch. Gweddau heb eu paratoi Dyma weddau heb ddim fformiwla, gweddau ar hap. Maen well gan rai Cristnogion y math yma o weddau am eu bod yn credu bod eu bod yn fwy ysbrydol onest. Cred rhai Cristnogion pan yn gweddo fel hyn, fod eu dewis o eiriau yn cael ei ddylanwadu gan bresenoldeb yr Ysbryd Glan. Mae rhai enwadau

Cristnogol wedi mynd mor bell a gwrthod gweddau gosod, gan fod y gwir ystyr yn cael ei golli, a bod pobl yn ailadrodd geiriau heb feddwl yn ofalus am yr ystyr. Maent yn credu bod hyn yn caniatu iddyn nhw gael cyfle i wrando a myfyrio a dod yn nes at Dduw ac aelodau eraill y gynulleidfa. Does dim arweinydd swyddogol ir addoliad, gall rhywun deimlor angen i siarad; gelwir hyn yn gweinidogaeth. Gall eraill wrando yn dawel neu deimlo eu bod angen siarad. Addoliad Efengylaidd Beth maen olygu i fod yn efengylydd? Mewn nifer o eglwysi Efengylaidd e.e. Pentecostaidd, maer addoliad yn anffurfiol. Mae Cristnogion yn teimlo eu bod yn cael eu harwain gan yr Ysbryd Glan. Gall hyn gynnwys syrthio mewn i trans neu siarad mewn ieithoedd annealladwy (siarad mewn tafodau). Mae symudiadau a chymryd rhan yn cael ei hybu ac yn aml ceir cerddoriaeth, dawnsio a chanu gan y gynulleidfa. 22 I Gristnogion mae moesoldeb ac ysbrydolrwydd yn cysylltu ai gilydd. Dysgodd

Iesu bod gan ei ddilynwyr ddyletswydd i Dduw, sef gwneud da i bobl eraill. Dyma oedd Iesu yn ei ddysgu iw ddilynwyr. Wrth helpu unrhyw un mewn angen, meddai Iesu rydym yn ei helpu o. 35 Dewch, oherwydd chi roddodd fwyd i mi pan oeddwn i'n llwgu; chi roddodd ddiod i mi pan oedd syched arna i; chi roddodd groeso i mi pan doeddwn i ddim yn nabod neb; Mathew 25:35 Er fod bywyd yn y unfed ganrif ar hugain yn gyfforddus i nifer o bobl yn y Gorllewin, nid yw hyn yn wir am bawb. Ar draws y byd mae mwy na tair biliwn o bobl yn byw ar lai na 2.50 doler y dydd. Newyn ydi prif achos marwolaethaur byd. Mae Eglwysi yn ei ystyried yn ddyletswydd i helpu eraill sydd mewn angen. Gall fod ar ffurf Banc Bwyd, cyngor ar fewnfudo neu faterion cyfreithiol, cymorth gyda dod o hyd i le i fyw neu reoli arian, neu wybodaeth feddygol. Mae Efengyl Luc 4 18-19 yn dweud am Iesu yn darllen o lyfr y proffwyd Eseia yn y synagog: 18 Mae Ysbryd yr Arglwydd arna i, oherwydd mae wedi fy eneinio i i gyhoeddi newyddion da i bobl dlawd. Mae wedi fy anfon i gyhoeddi fod y rhai sy'n gaeth i gael rhyddid, a phobl sy'n ddall i gael eu golwg yn l, a'r rhai sy'n cael eu cam-drin i ddianc o afael y gormeswr, 19 a dweud hefyd fod y flwyddyn i'r Arglwydd ddangos ei ffafr wedi dod. Maer eglwys hefyd yn ystyried mai dyma yw eu rol hwythau yn y byd Sut maer dyfyniad uchod yn bwysig ir eglwysi heddiw? Sut

allent roir ddysgeidiaeth ar waith? 23 Banciau Bwyd Banciau Bwyd Mae banciau bwyd yn darparu pecynnau bwyd ar gyfer pobl sydd mewn perygl o beidio gallu fforddio bwydo eu hunain a'u teuluoedd. Mae Ymddiriedolaeth Trussell yn elusen sy'n cydlynu rhwydwaith o fanciau bwyd yn genedlaethol. Maent yn gweithio mewn partneriaeth gyda chymunedau lleol i liniaru effeithiau tlodi. Eu nod yw dileu tlodi yn gyfan gwbl. Mae gwaith yr Ymddiriedolaeth yn seiliedig ar egwyddorion Cristnogol, yn enwedig y rhai a fynegwyd gan Iesu yn Efengyl Mathew: Dewch, oherwydd chi roddodd fwyd i mi pan oeddwn i'n llwgu; chi roddodd ddiod i mi pan oedd syched arna i; chi roddodd groeso i mi pan doeddwn i ddim yn nabod neb; 36 chi roddodd ddillad i mi pan oeddwn i'n noeth; chi ofalodd amdana i pan oeddwn i'n sl; chi ddaeth i ymweld mi pan oeddwn i yn y carchar. (Mathew 25.35-36) 35 Mae Church Action on Poverty hefyd yn ymrwymedig i fynd i'r afael thlodiyn y DU. Mae'n gweithio mewn partneriaeth gydag eglwysi o wahanol enwadau a chyda phobl mewn tlodi eu hunain i ddod o hyd i atebion i dlodi, yn lleol, yn genedlaethol ac yn fyd-eang. Maent yn credu bod ganddynt ddyletswydd i helpu'r holl bobl, fel creadigaethau Duw: Yn Church Action on Poverty credwn fod pawb yn cael ei greu ar lun a delw Duw, ac yn haeddu triniaeth gyfartal. (Gwefan Church Action on Poverty, Hydref 2016)

Rhwng 1998 a 2010, roedd 16 o fanciau yng Nghymru. Cynyddodd hyn i 157 yn 2016. Mae gweddill y DU wedi gweld cynnydd tebyg. https://www.youtube.com/w atch?v=4ysoRXuzAT8 Banc Bwyd Caerdydd 24 Gwaith Cartref Gwaith Ymchwil ar Fanciau Bwyd yn eich ardal https://pwyntteulu.cymru/eich-ardal/sir-ddinbych/ https://www.trusselltrust.org/get-help/find-a-foodbank/ Lluniwch bamffled gwybodaeth ar sut mae y banciau bwyd yn dangos eu swyddogaeth cymdeithasol a chymunedol. 25 Byddin yr Iachawdwriaeth Mudiad Cristnogol a sefydlwyd gan William Booth yw Byddin yr Iachawdwriaeth (The Salvation Army). Dechreuodd fel y Genhadaeth Gristnogol (Christian Mission) yn 1865 ond cafodd ei enwi'n Fyddin yr Iachawdwriaeth a'i aildrefnu ar linellau miwrol gan William Booth yn 1878. Erbyn heddiw mae gan y Fyddin ganghennau mewn nifer o wledydd ar draws y byd, yn cynnwys Cymru. Mae'r fyddin yn rhoi cysgod dros dro i'r rhai sy'n ddi-gartref ac yn dlawd. Mae Byddin yr Iachawdwriaeth yn enwad Gristnogol. Mae'n defnyddio strwythurau

milwrol sy'n datgan eu bod mewn rhyfel yn erbyn pechod a drwg cymdeithasol megis tlodi. Fe'i sefydlwyd yn Llundain yn 1865 ac heddiw mae dros 1.5 miliwn o aelodau mewn 127 o wledydd y byd. Mae ei genhadaeth yn cael ei fynegi yn y geiriau hyn: The Salvation Army... exists to save souls, grow saints and serve suffering humanity. (Gwefan Byddin yr Iachawdwriaeth, Hydref 2016) Tasg: Esboniwch yn eich geiriau eich hun beth mae datganiad Byddin yr Iachawdwriaeth yn ei olygu. ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ ____________________________________________________________________ Gwaith aelodau y fyddin ydi dod iachawdwriaeth (salvation) i'r tlodion, trwy bregethu Gair Duw a chynnig cefnogaeth materol. Maent yn cefnogi pobl drwy: helpu pobl sydd wedi colli'r gallu i ddarparu ar gyfer eu hunain helpu yn y broses o adsefydlu carcharorion a darparugofal y gwasanaeth prawf diwallu anghenion yr henoed, gan ddarparu addysg i oedolion, gofal dydd, prydau rheolaidd a gofal preswyl (residential) paffio yn erbyn camdrin rhywiol a masnachu mewn pobl(human traficking) ail uno teuluoedd trwy chwilio am bobl ar goll darparu bwyd ar gyfer y tlawd darparu bwyd a llety i'r digartref darparu cymorth yn ystod trychinebau. I ddarganfod mwy am hanes, gwaith a chredodau Byddin yr Iachawriaeth, edrychwch ar www.salvationarmy.org.uk/uki/ schools_students 26

Digartrefedd Mae Housing Justice - Cyfiawnder Tai yn elusen Gristnogol sy'n anelu at sicrhau bod gan bawb fynediad at gartref addas. Mae'r elusen yn disgrifio ei hun fel 'llais cenedlaethol i weithredu Cristnogaeth i atal digartrefedd a thai gwael '(Gwefan Cyfiawnder Tai, Hydref 2016). Mae'n aml-enwadol, canlyniad i uno rhwng Cymdeithas Gatholig Tai Cymorth (CHAS) a Chlymblaid Tai Cenedlaethol yr Eglwys (CNHC). Cafodd Housing Justice Cymru - Tai Cyfiawnder Cymru ei lansio ym mis Medi 2016 i weithion annibynnol gyda ac ar gyfer pobl ddigartref ac mewn tai gwael, ac i gefnogi eglwysi i ddiwallu eu hanghenion. Un o'i brosiectau syn anelu at greu cartrefi fforddiadwy ydi drwy werthu eglwysi syn wag, ac mae'n gweithio gyda'r Eglwys yng Nghymru i gyflawni hyn. Elusen tai arall sydd wedii eni o CHAS ydi Shelter, ac maeShelter Cymru yn gweithio fel sefydliad annibynnol. Ei nod yw y dylai pawb yng Nghymru gael cartref addas, fforddiadwy. Maent yn darparu gwasanaethau cynghori a chynnig cymorth i bobl hynny sydd heb gartrefi neu sy'n byw mewn tai gwael. Maent yn gweithio gyda chynghorau i sicrhau eu bod yn cefnogi pobl sydd ag anghenion tai ac yn herio landlordiaid drwg. Maent yn ymgyrchu i ddylanwadu ar deddfwriaeth yng Nghynulliad Cymru i wella'r sefyllfa dai yng Nghymru. Tasg: Esboniwch sut y byddai mudiad Cristnogol yng Nghymru yn gweithio er mwyn gwella cymdeithas. 27 Shelter Cymru

http://request.org.uk/issues/social-issues/big-issues-homelessness/ Beth ydi ymateb Cristion i ddigartrefedd? Elusen Gymreig ar gyfer y di-gartref ydy Shelter Cymru. Mae'n cyd weithio 'r elusen Saesnig Shelter. Mae Shelter Cymru wedi bod mewn bodolaeth ers 1981, ac wedi bod yn sefydliad annibynnol ers 1986. Maent yn rhoi cyngor ar ddigartrefedd, dod o hyd i le i fyw, talu am dai, rhentu a phrydlesu, adfeddiant morgais, atgyweiriadau ac amodau gwael ac am deuluoedd a pherthnasoedd. Mae ganddynt linell gymorth yn ogystal chynnig apwyntiadau wyneb-yn-wyneb. Darllenwch yr erthyglau isod. http://www.bbc.co.uk/news/uk-wales-37600937 http://www.bbc.co.uk/news/uk-wales-south-eastwales-37595862 Beth allwch chi ei ddweud am waith Shelter Cymru? Ewch ir wefan https://sheltercymru.org.uk/cy/cael-cyngor/ a chynlluniwch bamffled gwybodaeth am swyddogaeth cymdeithasol a chymunedol gwaith Shelter Cymru. Mi fydd angen i chi gynnwys gwybodaeth am:Pwy ydyn nhw a sut maent yn helpu? Digartrefedd Dod o hyd i rywle i fyw Teuluoedd a pherthnasoedd Cyngor ariannol Cyngor ar gyfer pobl ifanc 28 Grwpiau Cristnogol yn gweithio ar ran cyfianwder cymdeithasol http://request.org.uk/life/church/churches-together/ Termau allweddol: Cymodi:

Cymodi ar l ffrae neu anghydfod, a dechrau cydweithio eto. Mae crefyddaun dysgu am faddeuant gan ei fod yn arwain at symud ymlaen a dod o hyd i atebion. Deialog Rhyng-ffydd: Gwahanol grwpiau ffydd yn siarad efoi gilydd. Mae llawer o enghreifftiau o rwydweithiau rhyng-ffydd lloel a chenedlaethol maer rhain yn helpu i ddatrys camddealltwriaethau. Cyfiawnder cymdeithasol Mae'r Datganiad Cyffredinol ar Hawliau Dynol yn gydnabyddiaeth rhyngwladol bod pawb, ledled y byd, dim ots pwy ydyn nhw yn cael rhyddid a hawliau nad oes gan neb yr hawl iw cymryd i ffwrdd. Mae'r hawliau yn anghenion sylfaenol sy'n cyfrannu at hapusrwydd a lles. Mae cyfiawnder yn golygu tegwch. Pan nad ydi hawliau pobl yn cael eu bodloni, dywedir ei fod yn anghyfiawn. Mae anghyfiawnder cymdeithasol yn digwydd pan na fydd hawliau penodol yn cael eu rhoi neu eu bodloni ar gyfer grwpiau o bobl. Enghreifftiau o anghyfiawnder cymdeithasol ydi dosbarthiad anghyfartal o adnoddau, mynediad anghyfartal at ofal iechyd a mynediad anghyfartal i addysg. Mae cyfiawnder cymdeithasol, ar y llaw arall yn golygu cyfle cyfartal a thriniaeth deg. Mae pob Eglwys Gristnogol yn cefnogi hyrwyddo cyfiawnder cymdeithasol ar frwydr yn erbyn anghyfiawnder cymdeithasol. Mae nifer o elusennau yn gweithio yn y maes cyfiawnder cymdeithasol i sicrhau bod hawliau a thegwch pobl yn cael eu bodloni. Mae rhai o'r elusennau hyn gyda sylfaen Gristnogol. 29 Tearfund Mae Tearfund yn elusen Gristnogol sydd 'r nod o roi credoau Cristnogol a gorchymyn Iesu o garu cymydog'ar waith.

Mae Cristnogion yn credu eu bod yn rhoi y cariad diamod(agape) yr oedd Iesu'n sn amdano yn yr Efengylau ar waith. Mae'r elusen yn gweithio trwy grwpiau eglwysi lleol, gan roi help ir tlodion mewn nifer o wledydd. Ar hyn o bryd maeTearfund yn gweithio mewn dros 50 gwlad sy'n darparu cymorth brys pan fo trychinebau naturiol yn digwydd ac yn cyflawni prosiectau tymor hir i gefnogi cymunedau lleol. Yn y DU mae llawer o bobl yn cefnogi Tearfund drwy godi arian drwy foreau coffi a phrynu cardiau Nadolig Tearfund. Mae llawer o wybodaeth am waith Tearfund ar eu gwefan swyddool - tearfund.org. Pam fod Tearfund yn bwysig? Mae gan Tearfund rl i godi ymwybyddiaeth y cyhoedd o faterion cymdeithasol, megis tlodi a gwahaniaethu yn y byd. Mae Tearfund yn ymgyrchu yn erbyn achosion tlodi ledled y byd. Mae Tearfund yn rhoi cymorth ymarferol er mwyn ymarfer dysgeidiaeth Iesu o helpu eraill. Mae Tearfund yn annog hunan-gymorth ar gyfer unigolion a chymunedau. Un enghraifft o sut mae Tearfund yn rhoi credoau Cristnogol ar waith ydi yn eu gwaith gyda phlant a phobl ifanc yn Columbia.Trwy weithio gydag asiantaethau partner, eglwysi a grwpiau ieuenctid yn y wlad, mae Tearfund wedi sefydlu 30 o glybiau chwaraeon lle mae plant yn gallu mynychu hyfforddiant pl-droed. Mae'r clybiau hyn yn darparu mannau diogel ar gyfer pobl ifanc sydd mewn perygl o ymuno a gangiau i ddod at ei gilydd i gymdeithasu. Maent hefyd yn cynnig mentora er mwyn rhoi sgiliau bywyd iddynt. 30 Cymodi Cymodi yw'r syniad y dylai pobl wneud i fyny ar l dadl a symud

ymlaen. Yn yr Eglwys Gristnogol maer gwahaniaethau rhwng y nifer o enwadau wedi arwain at wrthdaro a thensiwn yn y gorffennol. Mae llawer o gristnogion yn credu ei bod yn bwysig ir enwadau hyn ddatrys eu gwrthdaro a gweithiogyda'i gilydd tuag at nodau cyffredin. Heddiw, gan ein bod yn byw mewn cymdeithas amlddiwylliannol, maer angen am ir gwahanol enwadau Cristnogol weithio gyda'i gilydd yn bwysicach nag erioed. Maer term 'Eciwmenaidd' yn golygu perthnasu nifer o wahanol Eglwysi Cristnogol, ac mae'r mudiad eciwmenaidd yn ymgais i ddod ar gwahanol enwadau at ei gilydd a hybu undod Cristnogol ledled y byd. Dechreuodd yng Nghynhadledd Cenhadol y Byd yng Nghaeredin yn 1910. Roedd y mudiad yn anelu at uno Eglwysi Protestanaidd y byd ac yn y pen draw yr holl Gristnogion. O ganlyniad i waith y mudiad eciwmenaidd, mae mwy o gydweithio rhwng gwahanol enwadau cristnogol, megis gwahanol Eglwysi yn rhannu adeiladau cyffredin a chynnal gwasanaethau eciwmenaidd. Er bod gwahaniaethau enwadol yn dal i fodoli heddiw mae rhai Cristnogion yn credu mai dim ond un Eglwys ddylai fod. Ar lefel leol, mae llawer o eglwysi wirioneddol yn cydweithio gyda'i gilydd. 31 A worldwide fellowship of churches seeking unity, a common witness and Christian Service Nd yr eglwysi hyn ydi bod yn arwydd gweledol... dyfnhau cymundeb...rhannur efengyl....gwneud cysylltiadau. Pob blwyddyn, mae CEB yn cynnal wythnos arbennig o weddo dros undeb Cristnogol. Maen dod ac eglwysi at ei gilydd mewn mwy na

110 o wledydd. Nid ywr Eglwys Gatholig Rufeinig yn rhan or CEB, ond mi fydd yn cymryd rhan mewn rhai mudiadau eciwmenaidd yn genedlaethol a lleol. Mae Eglwysi Ynghyd yng Nghymru yn ymgais ymarferol i ganolbwyntion lleol ar y gymdeithas sy'n rhannu'r ffydd Gristnogol. Yr enw ar Eglwysi Ynghyd yng Nghymru ydi Cytn, sy'n golygu unol syn arwyddocad o undod. Y nod yw cynnig ffyrdd mwy ymarferol o sicrhau mwy o undod. Er enghraifft, mae Cytn wedi cydlynu gyda Eglwysi Cymru i ddarparu ymateb cyffredin i dyfodiad ceiswyr lloches i Gymru. Mae hefyd wedi dod Eglwysi Cymru at ei gilydd i nodi digwyddiadau a thrychinebau cenedlaethol a rhyngwladol drwy weithred o addoliad. Yn ei holl weithgareddau, mae Cytn yn ceisio bod yn offeryn tystiolaeth i'r ffydd Gristnogol. Daliwyd ati i roi cymorth i grwpiau lleol yn eu gwaith. Chwaraeodd Cytn ei ran wrth helpu'r genedl Gymreig ddathlu digwyddiadau pwysig gyda gweithgareddau proffil uchel o addoli a thystiolaethu, gan gynnwys cymryd rhan yn y gwylnosau ar risiau'r Senedd ar adegau fel y bomio ym Mharis a llofruddiaeth Jo Cox AS. Mae Cytn hefyd wedi ceisio sicrhau bod gweithgareddau, blaenoriaethau a safbwyntiau Cristnogol Cymreig wedi cael eu rhannu gyda'r teulu Cristnogol ehangach ledled Prydain ac Iwerddon a thu hwnt ymhlith yr eglwysi Ewropeaidd. 32 Gall y gwahaniaethau rhwng crefyddau y byd arwain at densiynau rhyngddynt. Gall y rhain tensiynau fod ar ffurf diffyg goddefgarwch, rhagfarn a gwahaniaethu. Gallant ddatblygu i drais a rhyfel.Mae'r rhai sy'n hyrwyddo deialog rhyng-ffydd yn credu bod tensiwnrhwng grwpiau crefyddol yn cael ei

leihau drwy gyfathrebu, ac y gall cyfathrebu arwain at heddwch.Nid yw deialog rhyng-ffydd yn ymgais i gael gwared or gwahaniaethaurhwng crefyddau, ond yn hytrach er mwyn deall y gwahaniaethau a'uparchu, tra'n parhau i fod yn wir ich ffydd eich hun. Rhyng-ffydd Cymru Mae mudiad Rhyng-ffydd Cymru yn sefydliad sy'n cynnwys tri corff arwahn: Fforwm Cymunedau Ffydd (sydd yn un o asiantaethau Llywodraeth Cymru), Cyngor Rhyng-ffydd Cymru a Rhwydwaith Cymru Rhyng-ffydd. Cafodd ei sefydlu ar l 9/11 i hyrwyddo gwell dealltwriaeth a pharch rhwng cymunedau. Mae ei aelodaeth yn cynnwys cynrychiolwyr o brif grefyddau'r byd; mae llywodraeth Cymru yn cael ei gynrychioli ar y Cyngor Rhyng-ffydd gan y PrifWeinidog. Mae gan y Cyngor yr amcanion canlynol: Hyrwyddo gwybodaeth gyhoeddus a chyd-ddealltwriaeth o addysgu, traddodiadau ac arferion cymunedau ffydd gwahanol yng Nghymru. Hyrwyddo cysylltiadau da rhwng pobl o wahanol ffydd ac i fod yn wasanaeth i bobl Cymru. Hybu ymwybyddiaeth o nodweddion nodedig y cymunedau ffyddcymunedau ar hyn syn gyffredin rhyngddynt. Enghraifft o waith Rhyng-ffydd Cymru yw y cydlynu yn ystod Wythnos Rhyng-ffydd. Yn flynyddol bydd cyfres o ddigwyddiadau yn cael eu cynnal i gynyddu ymwybyddiaeth a dealltwriaeth o wahanol ffydd. Felly, er enghraifft, mae 'Hawl i Holi' wedi cael ei gynnal ym Mhrifysgol Caerdydd lle roedd cynrychiolwyr o ystod eang o ffydd a chred y Brifysgol yn ogystal ag aelodau o'r gynulleidfa yn cymryd rhan mewn deialog arnifer o bynciau. Bu i Gyngor Rhyng-ffydd drefnu 'Youth and the Rising Generation' yn Synagog Unedig Caerdydd, gyda chyfraniadau gan aelodau o'r cymunedau Iddewig, Cristnogol, Hindaidd a Mormoniaid. Tasg Ewch i wefan www.interfaithwales.org.uk Cliciwch ar y linc Wythnos Rhyng-ffydd yn y linc newyddion.

Lluniwch boster gwybodaeth am yr hyn syn digwydd yn ystod Wythnos Rhyng-ffydd Dwi am i chi gynnwys gwybodaeth am: Pwy? Beth? Pam? Nd yr wythnos? Edrychwch yn benodol ar Inter-faith Council for Wales a nodin benodol beth syn digwydd yng Nghymru. 33 Fforwm Cristnogion-Mwslimiaid Mae'r Fforwm Cristnogion-Mwslimiaid yn fforwm cenedlaethol blaenllaw ar gyfer y berthynas rhwng Cristnogion a Mwslimiaid. Cafodd ei lansio yn 2006, gan Archesgob Caergaint. Ei nod yw 'i helpu Cristnogion a Mwslemiaid i fyw a gweithio gyda'i gilydd yn greadigol ac yn gytn yn ein cymdeithas lluosog. Trwy'r fforwm, mae Cristnogion a Mwslemiaid yn cyfathrebu i gilydd i ymateb i ddigwyddiadau cenedlaethol a rhyngwladol fyddai fel arall yn profi eu perthynas. Maent wedyn yn gallu cyflwyno safbwyntiau syn cael eu rhannu er lles eu cymunedau a chymdeithas yn ei gyfanrwydd. Cyngor Cristnogion ac Iddewon Cafodd Cyngor Cristnogion ac Iddewon ei sefydlu yn ystod yr Ail Ryfel Byd yn 1942, pan roedd Iddewon ar draws Ewrop yn profi erledigaeth difrifol gan y Natsaid. Heddiw, mae Cristnogion ac Iddewon yn gweithio gyda'i gilydd ar y Cyngor i ddangos eu gwrthwynebiad tuag at anoddefgarwch crefyddol ac ethnig. Mae'r CCI yn gweithio i greu deialog adeiladol rhwng Iddewon a Christnogion ar amrywiaeth eang o bynciau, gan gynnwys y sefyllfa Israel-Palestina a'r argyfwng economaidd byd-eang, gan ddarparu lle diogel i gael deialog barchus,

yn enwedig ar faterion anodd. Mae hefyd yn annog cymunedau Iddewig a Christnogol i weithio gyda'i gilydd ar weithredu prosiectau cymdeithasol yn y DU. Er enghraifft, mae'r CCI wedi cymryd rhan mewn deialogau gyda'r Pwyllgor Seneddol yn erbyn Gwrth-Semitiaeth. Yn flynyddol ma nhw yn trefnu Arweinyddiaeth Cristnogol / Iddewig o Daith Astudio Israel / Palesteina i roir wybodaeth a all helpu i wella dealltwriaeth rhyngddynt. 34 Erlid Cristnogion yn y byd modern Erlid= triniaeth greulon barhaol oherwydd crefydd neu gred. Bydd pawb yn eich casu chi am eich bod yn ddilynwyr i mi, ond bydd y rhai sy'n sefyll yn gadarn i'r diwedd un yn cael eu hachub. 22 Mathew 10:22 Pan fydd pobl yn eich sarhau chi, a'ch erlid, ac yn dweud pethau drwg amdanoch chi am eich bod yn perthyn i mi, da chi wedi'ch bendithio'n fawr! 12 Byddwch yn llawen! Mwynhewch er gwaetha'r cwbl, achos mae gan Dduw yn y nefoedd wobr fawr i chi. Cofiwch fod y proffwydi oedd yn byw ers talwm wedi cael eu herlid yn union yr un fath! Mathew 5 11-12 11 Cwestiwn!! Pam y byddai nifer o Gristnogion yn parhau i ymarfer eu ffydd er y posibilrwydd o gael eu herlid? Mae erlid Cristnogion wedi bodoli ers erioed, ac maer gair merthyr yn cael ei ddefnyddio am rywun syn marw neun cael ei ladd dros eu credoau crefyddol. Roedd Iesu ei hun yn ferthyr, ac fe rybuddiodd y

disgyblion y byddant hwythau yn cael eu herlid am eu ffydd; bu ir mwyafrif gael eu merthyru. Cred cristnogion iddynt dderbyn gorchymyn dwyfol gan Iesu i ledaenur efengyl, a hyn yn wyneb perygl parhaus yn yr 21ain ganrif, mewn nifer o wledydd ar draws y byd. Mewn rhai rhannau or byd, mae Cristnogion yn cael eu trin yn annheg mewn cymdeithasau ble maer ffydd Gristnogol yn grefydd lleiafrifol e.e. Mudiadau terfysgol fel y Wladwriaeth Islamaidd yn y Dwyrain Canol wedi Mae eglwysi wedi euyn bomio, er enghraifft dwy ac eglwys Goptaidd targedu Cristnogion, eu gorfodi ou cartrefi ymosod arnyntyn ynyr Aifft adeg y Pasg 2017;offeiriaid wedi eu lladd - hyd yn oed yn Ewrop, offeiriad dreisgar. Ffrengig yn cael ei drywanu i farwolaeth am fod yn Gristion. Amcangyfrifir bod 100 miliwn o Gristnogion yn y byd heddiw yn wynebu erledigaeth am eu ffydd. Mae mudiadau Efengylaidd megis y Christian Freedom International ac Open Doors yn ceisio helpu Cristnogion sydd wedi'i herlid. Maer mudiadau hyn yn cynnig cymorth ymarferol, darparu Beiblau a gweithredu dros hawliau dynol i Gristnogion syn dioddef oherwydd

erledigaeth. 35 Open Doors/Drysau Agored Cafodd Drysau Agored ei sefydlu yn 1955 pan smyglodd y Brawd Andrew -cenhadwr or Iseldiroedd feiblau i mewn ir Undeb Sofietaidd. O dan system gomiwnyddol yr Undeb Sofietaidd, roedd eglwysi Cristnogol yn cael eu herlid. Heddiw, mae Drysau Agored dal i gefnogi Cristnogion syn cael eu herlid ar draws y byd mewn gwahanol ffyrdd: Mae'n dosbarthu Beiblau ac adnoddau eraill i'r rhai sydd heb fynediad at feiblau, neu eu bod wedi cael eu cymryd oddi arnynt. Mae'n hyfforddi Cristnogion ac arweinwyr eglwys i ddelio 'r trawma y gallent ei ddioddef tran cynnal eu ffydd. Mae'n darparu cefnogaeth ymarferol i Gristnogion sydd wedi bod yn ddioddefwyr trychinebau. Mae'n siarad ar ran Cristnogion sydd wedii erlid i godi ymwybyddiaeth am eu sefyllfa ac ennyn cefnogaeth, er enghraifft drwy lobo Aelodau Seneddol y llywodraeth. Mae pobl yn y DU yn cefnogi eu gwaith yn ymarferol ac yn ariannol. Oscar Romero - http://www.romerotrust.org.uk/who-wasromero Erthygl am erledigaeth modern Cristnogion http://www.breitbart.com/big-government/2016/01/20/re port-2015-saw-most-violent-persecution-of-christians-inmodern-history/ Lluniwch gysylltiad rhwng ymgyrchoedd dros Gyfiawnder Cymdeithasol a

Christnogion yn cael eu herlid yn y byd modern 36 Adolygiad diwedd uned Syniadau Allweddol Gorchymyn Dwyfol Deialog Rhyng-ffydd Agape (cariad anhunanol) Sgiliau 1. Disgrifiwch rol yr eglwys yn y gymuned leol. 2. Mae Duw yn difaru creu bodau dynol. Trafodwch y datganiad gan ddangos eich bod wedi ystyried mwy nag un safbwynt (mae;n rhaid cyfeirio at grefydd a chred yn eich ateb) Dysgeidiaeth Allweddol Penderfyniadau moesol Dysgeidiaeth Iesu ar foesoldeb Maddeuant Trysoraur ddaear ar nefoedd Gweddi Cyfiawnder

cymdeithasol Cymodi Deialog Rhyng-ffydd Erlid Cristnogion Profi gwybodaeth 1.Ysgrifennwch baragraff byr (tua 3 brawddeg) yn esbonio beth mae Cristnogion yn ei gredu ynglyn a gweddi. 2.Esboniwch, gyda cyfeiriad penodol at Eglwys Gatholig, Anglicanaidd ac Anghydffurfiol, pam bod yna wahanol enwadau Cristnogol. 3.Ysgrifennwch baragraff wedii ddatblygu (tua 8-10 brawddeg) yn esbonio pam y byddai rhai pob yn dadlau nad ydi Eglwysi yn angenrheidiol yn yr 21ain ganrif ym Mhrydain. Rhowch dair rheswm gwahanol yn eich ateb. Y Cwestiwn Mawr Does dim rhaid i chi fod yn Gristion er mwyn bod yn berson da. Tasg: Ymateb ir datganiad , gan ddangos eich bod wedi ystyried mwy nag un safbwynt. Rhowch farn resymegol ar ddilysrwydd a chryfder y safbwyntiau hyn. 37

Recently Viewed Presentations

  • God: The Oldest Question By: William J. O'Malley, S.J.

    God: The Oldest Question By: William J. O'Malley, S.J.

    "Give one argument against this statement: God does not exist." Many people don't challenge their faith until some large event forces them to. The abyss is the commonality of struggles that all religions face, no matter the backgrounds or viewpoints....
  • Chapter 3 Effects of IT on Strategy and Competition

    Chapter 3 Effects of IT on Strategy and Competition

    Chapter 3Effects of IT on Strategy and Competition. Jason C. H. Chen, Ph.D. Professor of MIS. School of Business Administration. Gonzaga University. Spokane, WA 99223
  • PowerPoint-presentatie - IEEE

    PowerPoint-presentatie - IEEE

    Applying an inverse Fourier transform results in corresponding time domain waveforms. The time domain traveling voltage waves can be transformed into a current and a voltage waveform. In the time domain current/voltage visualization mode the LSNA behaves like a broadband...
  • Trvale udržitelný rozvoj - SoS-Veseli

    Trvale udržitelný rozvoj - SoS-Veseli

    Trvale udržitelný rozvoj (Sustainable development) Ing. Jana Šašková [email protected] Děkuji za pozornost Realizátorem projektu je Střední odborná škola ekologická a potravinářská, Veselí nad Lužnicí, Blatské sídliště 600/I Název projektu: Zkvalitnění vzdělávání pedagogických pracovníků v oblasti udržitelného rozvoje na školách Jihočeského...
  • Aucun titre de diapositive - FO Prefectures

    Aucun titre de diapositive - FO Prefectures

    155 application de la clause dérogatoire 142 application de la clause de sauvegarde SACN 244 11,50% 259 11,50% SACS 176 12,00% 108 5,50% SACE 79 application de la clause de sauvegarde 79 application de la clause de sauvegarde Attaché 54...
  • Untitled Presentation

    Untitled Presentation

    Brett Stone-Gross, Marco Cova, Lorenzo Cavallaro, Bob Gilbert, Martin Szydlowski, Richard Kemmerer, Christopher Kruegel, and Giovanni Vigna Proceedings of the 16th ACM conference on Computer and communications security ,2009
  • ANALYSIS OF IRAS RECIPROCAL CATEGORY 01 (Investment Balances ...

    ANALYSIS OF IRAS RECIPROCAL CATEGORY 01 (Investment Balances ...

    Federal Investments Seminar INVESTMENT/BORROWING/ FEDERAL CREDIT REFORM SUBCOMMITTEE Presented By: BILL FLEMING MAY 17, 2005 BACKGROUND Subcommittee set up to address intragovernmental differences for the following Reciprocal Categories (RCPs): Investments FMS developed this plan "to sufficiently identify and track intragovernmental...
  • Cal Poly State University, SLO HVAC Best Practi

    Cal Poly State University, SLO HVAC Best Practi

    CSU Sustainability Policy . Major revision to policy since last CSU Executive Order 987 (2006) Academics: "The CSU will seek to further integrate sustainability into the academic curriculum working within the normal campus consultative process."